اخلاق

« ما کارکنان گروه مپنا، با استعانت از پروردگار جهانیان و براساس ارزشهای والای انسانی و اسلامی، خود را در قبال مشتریان، مصرف‏کنندگان، شهروندان، همسایه‌ها، منابع انسانی و سهامداران و نیز در برابر همه سازمان‌های همکار، اعم از تأمین‏کنندگان و رقبا، مسئول و متعهد می‌دانیم و با پای‌بندی به حقوق همه صاحبان حق در فعالیت حرفه‌ای، به انجام تعهدات اخلاقی  مندرج در این سند، هم‌سوگند و کار هم‏پیمان می‌شویم.

سند جامع اخلاقی در دو بخش اصلی منشور اخلاقی گروه و عهدنامه‌های اخلاقی منابع انسانی، اصول، ارزشها و منش و مشی اخلاقی ما را نشان می‏دهد. تعهد به سند جامع اخلاقی گروه مپنا در همۀ شئون حرفه‌ای، اعتقاد قلبی و رفتار عملی ماست.»

فرایند تدوین سند جامع

سند جامع اخلاقی شرکت بر اساس مطالعات چند وجهی به شرح زیر تدوین شده است.

  • مطالعه اسنادی در پیدایش و تطور گروه: تحلیل سیستمی از اسناد بالادستی محیط گروه.
  • تحلیل دیدگاه منابع در جلسات آموزش و مشاوره‌ای به صورت تحلیل ژرفانگر و دیالکتیکی.
  • دیدگاه‌سنجی مبتنی بر مقیاس‌های علمی سنجش دیدگاه‌های منابع انسانی گروه.
  • انگاره‌سنجی مبتنی بر شیوه فرافکنی با مقیاس علمی مربوط.
  • بررسی چهره به چهره و مصاحبه‌های ژرفانگر.
  • ارائه نتایج مطالعه به مدیران ارشد هر شرکت و بررسی مشترک و تحلیلی نتایج به وسیله مدیران و استادان مشاور طرح.
  • بررسی مقایسه‌ای در بیانیه‌های اخلاقی شرکت‌های هم صنف در جهان.
  • تحلیل انطباق‌پذیری قاعده حقوق آنگاه وظایف (مدل R>D) در تدوین مسئولیت‌های اخلاقی گروه و منابع انسانی در قبال حقوق ذی‌نفعان بر وضعیت حرفه‌ای و سازمانی گروه.
  • تدوین پیش‌نویس سند جامع اخلاقی.
  • بررسی پیش‌نویس در گروه‌های کاری متشکل از مدیران ارشد گروه و شرکت مپنا.
  • بازنگری و بازنویسی پیش‌نویس براساس نتایج بررسی‌های کارگروه‌ها.
  • نهایی‌سازی سند جامع اخلاقی گروه مپنا.
 

 اصول سند جامع اخلاقی گروه مپنا

  • حسن سلوک و مواجهه صادقانه، صمیمی، صریح و احترام اصیل و متقابل
  • انصاف و پای‌بندی به عدالت در دوگونه توزیعی و رویه‌ای
  • خیرخواهی و پرهیز از هرگونه داد و ستد ناروا و غیراخلاقی
  • قانون‌پذیری و پای‌بندی به مقررات و آیین‌نامه‌ها
  • رازداری، امانتداری و حفظ حریم خصوصی
  • انتقادپذیری، پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری
  • نظم، آراستگی فردی و محیطی
  • تعهد حرفه‌ای و وفاداری سازمانی
  • صداقت و درستکاری در مقام اندیشه و عمل
  • پیش‌بینی‌پذیری نسبت به صاحبان حق و ذی‌نفعان
  • قدردانی و پرهیز از ناچیز انگاری خدمات و تلاش دیگران
  • رعایت تقوی و پارسایی در جنبه‌های فردی و اجتماعی

عهدنامه اخلاقی

 ما، اعضای گروه مپنا، حاکمیت ارزش‏های انسانی و اسلامی را زیبایی و کمال فعالیت حرفه‌ای خود می‌دانیم و با همدلی و استعانت از خداوند مهربان، بر پای‏بندی به مسئولیت‏های اخلاقی در همه شئون کسب و کار، هم سوگند می‏شویم.

تعامل با خود

  • وجود من و هر آنچه از نعمت‏های الهی مانند تندرستی، سلامت ذهن و روان، دانش و مهارتی که دارم، امانت الهی است؛ حفظ عزت نفس، احساس ارزشمندی، حفظ حریم خصوصی خودم و مهربان بودن با خود، شرط امانتداری است.
  •  آراستگی ظاهری، حسن سلوک، وقار و متانت، نشان دهنده شأن و منزلت انسانی من است.
  •  تلاش در جهت رشد فردی در سایه توجه به ارزش‌های انسانی و افزایش مستمر دانش و مهارت مرام من است.

تعامل با همکاران

  • احترام به یکدیگر، انتقال احساس ارزشمندی، حسن سلوک با همکاران، انتقال نشاط و شادی به دیگران و اعتماد به همکاران در همه شئون حرفه‌ای، مرام ماست. خویشتن‌داری، حلم و مدیریت خشم و هیجان در شرایط بحرانی ما را در پایبندی به این آرمان یاری می‏رساند.
  • حفظ حریم خصوصی، رازداری و امانتداری سه خصلت پایدار ماست.
  • توجه به منافع یکدیگر و دوری از هرگونه ضرررسانی، خیرخواهی، مهربانی، شفقّت با دیگران و تلاش در راستای پرهیز از هرگونه غیبت، بدگویی، سعایت، قهر، حسد، رشک و اختلال در امور دیگران مایه افتخار ماست.
  • رعایت ادب و صمیمیت در ارتباط کلامی و پرهیز از هرگونه مقابله به مثل، مشی اخلاقی ماست.

تعامل با زیردستان

  • احترام اصیل به زیردستان و توجه به عزت و کرامت انسانی آنان، اصل حاکم بر همه تعاملات حرفه‌ای ماست.
  • انتظارات و توقعات خود را به زبان شفاف و همراه با توجیه کاری، بیان می‏کنیم و رعایت تناسب مسئولیت و اختیار را شرط انصاف می‌دانیم.
  • حمایت معنوی و مادی از زیردستان و توجه به حقوق آنان، مرام اخلاقی ماست. منافع آنان را همچون منافع خویش و ضرر بر آنها را مانند ضرر بر خویش می‌دانیم.
  •  مشاوره را از مداخله باز می‌شناسیم.
  • انتقادپذیری و تلاش در افزایش هنر شنیدن و گفتگوی اثربخش همراه با صداقت، صراحت، احترام اصیل و متقابل خصلت ماست.
  • مواجهه اخلاقی با خطا و کوتاهی را در آگاهی بخشی، مشاوره، ارائه فرصت اصلاح و جبران خطا و اعمال عادلانه مقررات با حفظ احترام به شخصیت زیردستان می‌دانیم.
  • اقتدار همراه با صمیمیت را از قدرت‏طلبی و خودکامگی، باز می‏شناسیم.
  • توزیع عادلانه فرصت‏ها و پای‏بندی به عدالت رویه‌ای مرام ماست.

تعامل با سازمان

  • احترام، همدلی و پرهیز از سوء ظن خصیصه ماست.
  • قدردانی و حُسن همکاری، وظیفۀ ما در قبال تلاش مدیران است.
  • رازداری و پرهیز از تجسس در امور شخصی مدیران وظیفۀ ماست.
  • صمیمیت، صراحت و صداقت، بر تعامل ما با مدیران حاکم است.

تعامل با مدیران

  • مشتریان شرکت و گروه را در هر حال گرامی می‌داریم.
  • همیشه رازدار و امانتدار مشتریان هستیم.
  • راهنمایی دلسوزانه و مشاورۀ حرفه‌ای به مشتریان مرام ماست.

تعامل با مشتری

  • توجه به منافع سازمانی، وفاداری به خوش‏نامی و کامیابی سازمان و حفظ شأن مپنایی در همه شئون زندگی حرفه‌ای و اجتماعی وظیفۀ ماست.
  • تقویت روحیه هم‌افزایی، افزایش بهره‌وری، حفظ اسرار سازمانی و پای‌بندی به قوانین، مقررات و سند جامع اخلاقی گروه مپنا مرام ماست.
  • بر پاسخگویی، امانتداری و خیرخواهی تأکید می‌کنیم.
  • از هدف‌های سازمان در جهت ایجاد مزیت رقابتی سازمان حمایت می‏کنیم.
  • از هر گونه ارتباط با رقبا بدون هماهنگی سازمان پرهیز می‌کنیم.

درباره ارزش‌ها

 

ارزش‌ها، جهت گیری‌ها و عقاید پایدار گروه مپنا نسبت به وقایع و امور است که به صورت سرواژه «من تا ما» شناخته می‌شود. ارزش‌ها، چراغ راهنمای حرکت ما هستند. ارزش‌ها کمک می‏کنند تا همه کسانی که در سراسر ایران، با لباس مپنا و برای مپنا کار می‏کنند، در جهت اهداف سازمانی نظیر رشد و سوددهی پایدار، نوآوری و کارایی عملیاتی گروه گام بردارند. «من تا ما» و محورهای مهم آن در ادامه معرفی می‌شود:

 

معرفی من تا ما

معرفی من تا ما

تمرکز بر مشتری

این ارزش بر شناسایی نیازهای مشتری و تلاش برای برآورده ساختن انتظارات و تأمین نیازهای مشتریان و ایجاد روابط بلند مدت با مشتریان تأکید دارد.

گوش دادن

گوش دادن برای درک بهتر مشکلات مشتریان

 

13.png
ارتباطات

ارتباط با مشتریان به منظور اطمینان از برقرار بودن یک جریان خوب اطلاعات میان گروه مپنا و مشتریان

 

شراکت

تلاش برای ایجاد روابط بلند مدت بر مبنای اعتماد و ارائه خدمات قابل اعتماد

 

نوآوری

استفاده از نوآوری یک محرک اصلی برای دستیابی به مزیت رقابتی است. این ارزش بر ایجاد و حمایت از تغییرات مثبت تأکید دارد. نوآور بودن منجر به مزیت رقابتی و خلق فرصت های جدید می‏ شود. این ارزش بر دارایی فکری و تخصص موجود در گروه برای ارائه راه حل‏ های نوآورانه تمرکز دارد.

مواردی که در این ارزش باید مورد توجه قرارگیرند عبارتند از:

6.png

پیشگام شدن

بهره برداری از دارایی‏ های فکری و تخصص ها برای ارائه راهکارهای نوآورانه

6.png

ایده های جدید

تشویق و حمایت از ایده‏ های جدید

6.png

یادگیری

ایجاد مبنایی برای دانش، توسعه و تعالی

تعالی سازمانی و نتیجه ‏گرایی

این ارزش موجب می‏شود همواره تعالی و پیشرفت سازمان ارتقا یابد و همزمان بر نتایج نهایی تمرکز شود. با انجام فعالیت هایی برای بهبود عملکرد و تلاش برای تعالی در هر فعالیتی، دستیابی به نتایج مورد نظر حاصل می‏ شود.

مواردی که در این ارزش باید مورد تأکید قرار گیرند عبارت است از:

9.png

عملکرد

تمرکز بر انجام کارها به یک روش کارا و اندازه گیری فعالیت ها و جمع آوری واقعیت‏ ها برای اخذ تصمیمات هوشمندانه

13.png

فوق فعال عمل کردن

نوآوری و ابتکار، پیش بینی نیازها و جستجوی روش های بهتر برای همکاری با یکدیگر

11-1.png

بهبود

تلاش دائم برای پیشرفت و بهبود و رسیدن به بهترین اقدامات

12.png

نتیجه گرایی

تمرکز دائم بر دستیابی به بهترین نتایج نهایی

ایمنی و دوستی با محیط زیست

این ارزش به بهبود ایمنی در کار و توجه بیشتر به حفاظت از محیط زیست منجر می‏شود. این امر خود موجب بهبود استانداردهای زندگی، کیفیت زندگی کاری و حفظ ماندگاری و بقای گروه می‏ شود. مشارکت فعالانه در حفاظت از محیط زیست و تلاش برای تأثیر مثبت بر جامعه و محیط زیست از نکاتی است که در این ارزش مورد تأکید است.

مواردی که باید مد نظر قرار گیرند عبارتند از:

13.png

جامعه گرایی

بخشی از جامعه بودن و مشارکت در فعالیت هایی که به جامعه سود می‏ رساند

14.png

مشارکت فعال

ایجاد فعالانه ارزش افزوده در جامعه

15.png

ماندگاری

مراقبت از محیط و استفاده از رویکرد بلند مدت در تصمیمات

16.png

اثرگذاری

تلاش دائم برای ایجاد یک تأثیر مثبت.

مسئولیت پذیری (کار تیمی، پاسخگویی و روحیه اشتراک دانش)

این ارزش بر پذیرش رویکرد تیمی تأکید دارد و بیان می‏کند مشکلات گروه، مشکلات همه افراد است. تفاوت ها بوسیله بحث و گفتگو باید حل شود و زمانیکه یک تصمیم اخذ می‏ شود باید از آن حمایت جمعی به عمل آید. هدفمند بودن، گوش دادن به دیگران، احترام به عقاید همکاران، نقد سازنده و کمک به دستیابی به اجماع از رفتارهای مورد تأکید این ارزش است.

نکاتی که در این ارزش باید مورد توجه قرار گیرد عبارتند از:

17.png

اشتراک دانش

هدایت افراد در تخصص های کسب‏ وکار، فنی و مشاوره

18.png

پاسخگویی

مسئولیت تصمیم ‏گیری در حیطه اختیارات و پاسخگویی نسبت به پیامدهای اخذ تصمیم

19.png

هم افزایی

 ترکیب تلاش‏ها برای کسب نتایج بهتر از طریق همکاری و ارتباطات

14.png

روحیه کار تیمی

گوش دادن به همدیگر، تعریف و قدردانی از کار نیک در جمع

21.png

پرهیز از خودمحوری (اجتناب از فردگرایی)

ترجیح اهداف گروهی بر اهداف فردی

اخلاق کسب و کار

این ارزش بر این نکته تأکید دارد که همه کارکنان باید گزینه‏ های اخلاقی را انتخاب کنند، به تعهداتشان پای بند باشند، مسئولیت اقداماتشان را بر عهده گیرند و بهترین کاری را که می‏ توانند، برای همکاران، مشتریان و ذینفعان انجام دهند.

مواردی که باید مورد توجه قرار گیرند عبارتند از:

22.png

تعهد

 تلاش برای حفظ یک تعهد پایدار برای عمل به وعده‏ ها

23.png

اعتماد و صداقت

عمل با صداقت و درستی برای کسب اعتماد

 معرفی فرهنگ

فرهنگ، مفهومی بسیار وسیع است و برای مدیریت آن در سازمان ناگزیر می­بایست قلمرو مورد نظر را محدود کرد. فرهنگ سازمانی موجب تمایز رقابتی برای سازمان می‌شود و فراتر از آن، سرنوشت سازمان را رقم می‌زند. خطاهایی که در حوزه فرهنگ سازمانی رخ می‌دهد، به مراتب آثار زیان­بارتری نسبت به خطاهای استراتژیک سازمان دارد. نکته مهم دیگر این که فرهنگ سازمانی به هیچ وجه قابل کپی برداری نیست و تلاش بسیاری از سازمان‌ها در این راستا بی‌ثمر بوده است. فرهنگ در اصل ژن سازمان است و هویت آن را نشان می‌دهد. با الهام از چنین نکاتی است که مطالعه و مدیریت فرهنگ سازمانی اهمیتی ویژه پیدا کرده است.

دستاوردهای این پروژه برای گروه مپنا

در مورد دستاوردها، نخست باید به مفهوم سازی و خلق مفاهیم منحصر به فرد برای گروه مپنا اشاره شود که وارد ادبیات و گفتمان جاری گروه شده است. به عنوان مثال، «من تا ما» سرواژه ارزش­ های گروه است همچنین سرواژه EVC که تجمیع اخلاق، ارزش‌ها وکدهای رفتاری است که گروه مپنا مفتخر است برای اولین بار این مفهوم را به سازمان­ های کشور معرفی کرده است تا تمرکزی در مطالعات و اقدامات اجرایی این حوزه فراهم آورند.

دستاورد اول : ایده مپنا در خلق EVC این است که ارزش­ ها به مثابه قلب فرهنگ عمل می‌کنند، اما مهم این است که اخلاقی باشند؛ تلقی اخلاقی بودن آن‌ها بر هر چیزی مقدم است. تصور کنید نوآوری برای سازمانی ارزش باشد، اما به روش‌های غیراخلاقی نظیر کپی کردن و سرقت علمی به آن دست یافته شود! مپنا در تمامی جنبه‌های فرهنگ سازمانی خود، زیر چتر اخلاق می‌اندیشد و حرکت می‌کند. اخلاق مورد نظر در گروه مپنا، چیزی است که در سند جامع اخلاقی تجلی یافته است. مپنا مفتخر است که سند اخلاقی را مبتنی بر مفاهیم رساله حقوق امام سجاد (ع) تدوین کرده است. لایه سوم فرهنگ که نمونه بارز آن همان کدهای رفتاری است، با حواس آدمی احساس شده و دیده می­شود و به این دلیل بعد از ارزش­ ها قرار گرفته است؛ تا نشان داده شود که هم اخلاقی است و هم مبتنی بر ارزش‌های گروه توسعه یافته است. در مجموع، EVC رویکرد گروه مپنا به مدیریت فرهنگ سازمانی می‌باشد. در این مفهوم، اصطلاحات خاصی پدید آمده که می‌توان به نقش آفرینان راهبری فرهنگ سازمانی مانند کارگردان، مروجان و رابطان EVC اشاره کرد.

 

دستاورد دوم :حساس شدن شرکت­های گروه به ارزش­ها و مهم‌تر از آن، مشترک شدن ارزش‌های گروه است که پیش از این متفرق بود و هر شرکتی ارزش‌های مستقلی را تعریف کرده بود. شرکت‌های هولدینگی و حتی چندملیتی، با وجود تنوع محصول و پراکندگی جغرافیایی، ارزش‌های مشترک دارند و لازم بود این موضوع در گروه مپنا نیز یکپارچه شود.

 

دستاورد سوم :  ترسیم نقشه راه حرکت گروه مپنا در مسیر اخلاق و ارزش‌های سازمانی است که در چارچوب مقررات جامع EVC به طور نظام‌مند فرهنگ را بیش از گذشته، پشتیبان اهداف و استراتژی‌های گروه خواهد کرد.
و چهارم، خلق آثار ماندگاری مانند کتاب کدهای رفتاری است که به جرأت نظیری برای آن در کشور وجود ندارد و به دلیل مشارکت گسترده همکاران گروه اثری منحصر به فرد است.

مرور تاریخچه مطالعات فرهنگ سازمانی در گروه مپنا

معاونت منابع انسانی گروه مپنا از سال ۱۳۸۸ انجام مطالعاتی در زمینه فرهنگ سازمانی را در دستور کار قرار داد و در آغاز پژوهشی را طی مدت حدود دو سال انجام داد. در این پژوهش ضمن حصول درک جامعی مبتنی بر مدل بسط یافته دنیسون از وضعیت موجود و مطلوب، اولویت‌های بهبود فرهنگ سازمانی مشخص گردید؛ به ویژه تأکید زیادی بر مطالعه اخلاق سازمانی صورت گرفت.

مدیریت ارشد سازمان ضمن تأیید و صحه گذاری بر  اهمیت مطالعه اخلاق (Ethics) و نام‌گذاری سال ۱۳۹۰ به عنوان اخلاق سازمانی در گروه، از انجام تحقیق برای تدوین سند جامع اخلاق سازمانی حمایت کرد. در ادامه، فرآیند تدوین سند جامع اخلاق سازمانی و ترسیم نقشه راه ۱۰ ساله اخلاق سازمانی، بیش از دو سال طول کشید و طی آن مصاحبه‌ها و پیمایش‌های مفصلی در شرکت‌های گروه مپنا صورت گرفت. سند جامع اخلاق سازمانی شامل ۱۲ اصل و دو بخش منشور اخلاقی گروه مپنا در قبال هشت ذینفع مهم گروه عهدنامه‌های منابع انسانی می‌باشد.
یکی از  برنامه­ های بهبود تعریف شده در نقشه راه سند جامع اخلاقی، تدوین کدهای رفتاری (Code of Conduct) مبتنی بر ارزش‌های سازمانی بود. به لحاظ زمانی این برنامه مقارن با بازنگری استراتژی­ های گروه مپنا شد و به همین دلیل جاری سازی ارزش‌های سازمانی به صورت یک پروژه تعریف گردید و سند بالادستی برای هدایت فرهنگ سازمانی محسوب می‌شود.

تصویر