تاریخچه شکل گیری تحقیق و توسعه

در نیمۀ اول دهۀ هشتاد و در سال‌های 1381 تا 1385، برنامه گسترده انتقال و کسب دانش و فناوری مورد نیاز برای ساخت تجهیزات اصلی نیروگاهی در داخل کشور که از چند سال پیش آغاز شده بود به نتیجه رسید و خودکفایی در صنعت تولید برق تحقق یافت. در آن هنگام اگر چه نیاز به انرژی راهبردی برق روبه افزایش بود، اما با ظرفیت‌های شکل گرفته و تمهیدات اتخاذ شده، این صنعت در برابر شرایط پیرامونی و بین‌المللی دشوار مصون ماند. با دستیابی به این موفقیت، چشم‌انداز جدیدی در مقابل گروه مپنا پدیدار شد تا این بار در قامت "طراح" تجهیزات نیروگاهی فعالیت نماید. بر همین اساس، راه‌اندازی واحد تحقیق و توسعه در دستور کار این گروه قرار گرفت تا در این مرحله، کسب توانمندی‌های علمی و فناورانه برای توسعۀ محصولات جدید و بهبود محصولات کنونی تحقق یابد. 
واحد تحقیق و توسعه گروه مپنا، در سال 1386، با توجه به تغيير ساختار شرکت و هم‌زمان با گسترش فعاليت‌های گروه در زمینه صنایع برق، نفت و گاز و حمل و نقل ریلی و با تأکيد بر ضرورت انجام فعالیت‌های تحقیقاتی و توسعه‌ای در بهینه‌سازی عملکرد و بهبود خدمات ارائه شده در پروژه‌های آتی، تأسیس شد.

سیر تحولات تحقیق و توسعه 

مسیر تحول تحقیق و توسعه در گروه مپنا طی سه مرحله متوالی زیر برنامه‌ریزی شده است. 
  • تعریف و تدوین مأموریت، اهداف، ساختار و فرایندهای تحقیق و توسعه
  • راه‌اندازی نظام مدیریت فناوری در مپنا
  • مدیریت نوآوری های فناورانه
پس از راه‌اندازی فرآیندها و ساختار تحقیق و توسعه در 1386، فعالیت‌های تحقیق و توسعه در گروه مپنا به سطح بلوغ مناسب برای استقرار نظام مدیریت فناوری رسید.
از سال 1390 تلاش‌های برنامه‌ریزی شده و وسیعی برای توسعه مفاهیم، فرآیندها و ساختار نظام مدیریت فناوری در کلیه سطوح سازمانی در درون گروه مپنا در حال انجام است. هدف اصلی از این اقدامات، جهت‌دهی تحقیقات درون‌زا به منظور کسب فناوری‌های کلیدی در بدنه سازمان است تا گروه مپنا بتواند با مزیت رقابتی فناورانه، همزمان خلق ارزش و کاهش فاصله با رقبا در بازار را دنبال کند.
 

مأموریت 

مأموریت این واحد، ایجاد بستری مناسب برای تبیین، برنامه‌ریزی، هماهنگی، اجرا و كنترل فعالیت‌های تحقیقاتی در جهت ارائه راهکار علمی برای حل مسائل گروه در زمینه‌های مختلف است. این واحد سیاست‌گذاری و هدایت فعالیت‌های لازم جهت توسعه و ارتقاء فناوری و تقویت بنیادِ دانش در سطح گروه را بر عهده داشته و تلاش می‌کند با ایجاد هسته‌ مناسب و بهره‌گیری از نیروهای انسانی متخصص، مبانی علمی روز، همکاری با مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی داخلی و خارجی و دانش موجود در کلیه واحدها، با رویكرد مدیریت دانش، پویایی این گروه را تسهیل نماید. 

ساختار تحقیق و توسعه در گروه مپنا 

 بر اساس بررسی انواع ساختارهای سازمانی متداول در شرکت‌های معتبر جهانی مشابه با مپنا، ساختار هیبرید برای پیاده‌سازی و استقرار تحقیق و توسعه در گروه مپنا انتخاب شد، بدان معنی که گروه مپنا در سطح ستاد و شرکت‌های گروه دارای واحدهای تحقیق و توسعه‌ای است که دانش مورد نیاز مپنا را برای رسیدن به چشم انداز دانشی خود تولید و تأمین می‌کنند.
با تجدید ساختار انجام شده در سال 1394، بخش‌های کسب و کار به واحد تحقیق و توسعه تجهیز شده و مأمور به مدیریت پروژه‌های تحقیقاتی در حوزه توسعه و بهبود محصولات خود شدند. علاوه بر آن، نام واحد سازمانی "تحقیق و توسعه" مرکزی به "پژوهش و فناوری" تغییر یافت.
در ساختار جدید، مأموریت اصلی واحد مرکزی، حفظ یکپارچگی فعالیت‌های تحقیقاتی در سطح گروه و سیاست‌گذاری در این حوزه تعریف شده است. در طرح جدید، واحد مرکزی مأموریت دارد تا بر اساس رصد مستمر  فناوری، نیازهای پژوهشی مپنا را در ارتباط با فناوری‌های آینده و کسب و کارهای جدید، شناسایی و پروژه‌ها و طرح‌های تحقیقاتی لازم را در این حوزه تعریف و مدیریت نماید. در کنار ایفای این مأموریت، واحد مرکزی وظیفه سیاست‌گذاری، ارزیابی و کنترل و تضمین کیفیت پیاده‌سازی مدیریت دانش در گروه را نیز عهده دار شده است.

3-(2).jpg