روز زمین پاک؛ مسئولیت زیست‌محیطی گروه مپنا

در تقویم بین‌المللی، دوم اردیبهشت (22 آوریل)، روز زمین پاک نامیده شده است؛ روزی که بناست یادبود جنبش‌هایی باشد که از دهه 1970 در سطح جهان شکل گرفتند و منجر به ظهور نهضت‌های حمایت از محیط زیست و تصویب قوانین حمایتی شدند. در تقویم گروه مپنا نیز دوم اردیبهشت ماه به نام روز محیط زیست مپنا نامگذاری شده است، روزی که می‌تواند فرصتی برای ما باشد تا درباره مسئولیت اجتماعی‌مان در قبال حفظ محیط زیست بیندیشیم.
حفاظت از محیط زیست شاید زمانی موضوعی تجملی و نه چندان مرتبط با دغدغه‌های اصلی شهروندان به حساب می‌آمد؛ اما در سال‌های اخیر، تأثیر فزاینده و بلاواسطه بی‌توجهی به محیط زیست بر زندگی، آن را تبدیل به دغدغه‌ای ملموس و روزمره کرده است. چالش‌های ناشی از کم‌توجهی یا بی‌توجهی به محیط زیست، امروز تأثیر خود را به روشنی نمایان ساخته است و رویکردهای غیرهوشمندانه در توسعه، باعث تشدید این چالش‌ها شده است. به بیان دیگر، عدم توجه کافی به سویه‌های زیست‌محیطی در فرایند توسعه صنعتی و اقتصادی، باعث شکل‌گیری کانون‌های بحرانی‌ای شده است که در سال‌های اخیر تأثیرات نامطلوب زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی و خود را برای شهروندان آشکار کرده‌اند.
طی سال‌های اخیر، کارزارهای ترویج سبک زندگی دوستدار محیط زیست در قالب توصیه‌های فردی مانند استفاده کمتر از پلاستیک، عدم استفاده از خودروی شخصی، صرفه‌جویی در مصرف آب و ... فراگیر بوده‌اند، اما راهکار موثرتر و ضروری‌تر برای کاهش آسیب به محیط زیست، ترویج کارزارهای آگاهی‌بخشی در سطح مدیریتی و کلان‌تر، به ویژه در حوزه صنعت و قانونگذاری دقیق و اجرای سختگیرانه قوانین زیست‌محیطی است.
گروه مپنا در سال‌های اخیر تلاش کرده است مسئولیت اجتماعی خود را در قبال حفظ محیط زیست در چند سطح مختلف پیگیری کند. تلاش برای بکارگیری فناوری‌های پیشرفته‌تر از جمله توربین‌‌های و بویلرهای کلاس‌های بالاتر، توسعه نیروگاه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر و تلاش برای ارتقاء راندمان نیروگاه‌های موجود از طریق کارزارهایی مانند تبدیل نیروگاه‌های سیکل ساده موجود به سیکل ترکیبی از جمله این اقدامات بوده‌اند.
چشم‌انداز بلندمدت دنیای انرژی، حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر است و گروه مپنا به عنوان پیمانکار اصلی پروژه‌های نیروگاهی داخلی، بزرگترین سازنده نیروگاه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر است. در حال حاضر، نیروگاه‌های انرژی تجدیدپذیر بادی ساخت گروه مپنا در کهک قزوین و آقکند آذربایجان شرقی مشغول به کار هستند و نیروگاه خورشیدی دو مگاواتی کهک نیز نقطه آغاز فعالیت مپنا در انرژی‌های خورشیدی است.
از آنجا که انرژی‌های فسیلی در کشور ما نرخ بسیار پایینی دارد، توقع آنکه ایران همچون کشورهای اروپاییِ بی‌بهره از نفت و گاز ارزان، به صورت اضطراری و فشرده به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر حرکت کند، منطقی نباشد؛ از این رو، اولویت گروه مپنا نه کنار گذاشتن پروژه‌های نیروگاهی متعارف، بلکه تبدیل نیروگاه‌های حرارتی ساده به نیروگاه‌های سیکل ترکیبی است تا با بالا بردن راندمان و تولید انرژی بیشتر با سوخت کمتر، از میزان تولید گازهای آلاینده بکاهد. از جمله پروژه‌های گروه مپنا در این حوزه، می‌توان به ساخت نیروگاه سیکل ترکیبی 3000 مگاواتی دماوند در حاشیه تهران و نیز تبدیل نیروگاه‌های حرارتی بزرگ در کانون‌های جمعیتی مهم کشور از قبیل تهران، مشهد و اصفهان به سیکل ترکیبی اشاره کرد که باعث کاهش قابل توجه انتشار گازهای گلخانه‌ای شده‌اند. بکارگیری فناوری‌های جدید در نیروگاه‌ها، برای مثال استفاده از آنالیزورهای پیشرفته‌تر برای پایش دود خروجی نیروگاه‌ها، استفاده از برج‌های هواخنک که مصرف آب کمتری نسبت به برج‌های خنک‌کننده آبی دارند، مدیریت پسماندها و کاشت فضای سبز متناسب با اقلیم هر نیروگاه، از جمله اقداماتی است که گروه مپنا برای سبز شدن هر چه بیشتر کسب‌وکار نیروگاهی انجام داده است.
همانطور که «فِریس جبر»، روزنامه‌نگار حوزه علوم، گفته است، اگر کره زمین را به موجودی زنده در نظر بگیریم، انسان نقش مغز آن را ایفا می‌کند. ما تنها گونه جانوری روی زمین هستیم که نسبت به کلیت حیات روی این کره خاکی آگاهی داریم. همین آگاهی، مسئولیت ما را در حفظ محیط زیست سنگین‌تر می‌کند. به بیان دیگر، بقای این موجود زنده، و به تبع آن بقای نوع بشر، وابسته به احساس مسئولیت ما برای حفظ زمین است. ما فقط یک زمین داریم و گروه مپنا می‌خواهد بخشی از شبکه آگاه و هوشمندی باشد که برای نگهداری از این زمین می‌کوشد.